قطره چشم کتورولاک (آکولار) چیست؟ موارد مصرف و عوارض
قطره چشم کتورولاک چیست و چگونه عمل میکند؟
کتورولاک ترومتامین (Ketorolac Tromethamine) متعلق به گروه داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی یا NSAIDs است. داروهای این گروه با مهار تولید پروستاگلاندینها، به کاهش واکنشهای التهابی در بدن کمک میکنند.
پروستاگلاندینها در بروز التهاب، درد و برخی واکنشهای بافتی نقش دارند. زمانی که تولید این مواد کاهش پیدا میکند، شدت بعضی از علائم التهابی چشم نیز کمتر میشود.
قطره کتورولاک برای مصرف موضعی در چشم طراحی شده است و نباید آن را با شکل خوراکی یا تزریقی کتورولاک یکسان دانست. همچنین این دارو آنتیبیوتیک نیست و بهتنهایی برای درمان عفونتهای چشمی کاربرد ندارد.

مشخصات قطره چشمی کتورولاک
| مشخصات | توضیحات |
|---|---|
| نام دارو | کتورولاک ترومتامین |
| نام انگلیسی | Ketorolac Tromethamine |
| نام تجاری شناختهشده | Acular (آکولار) |
| گروه دارویی | ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) |
| شکل دارویی | قطره چشمی |
| غلظت آکولار معمولی | ۰٫۵ درصد، معادل ۵ میلیگرم در میلیلیتر |
| کاربردهای تأییدشده آکولار ۰٫۵٪ | درمان التهاب پس از جراحی آبمروارید و تسکین موقت خارش ناشی از آلرژی فصلی چشم |
| نحوه مصرف | چکاندن قطره در چشم طبق دستور پزشک |
قطره کتورولاک برای چیست؟
کاربرد قطره کتورولاک به شرایط بیمار، نوع بیماری چشم و فرآورده تجویزشده بستگی دارد. آکولار ۰٫۵ درصد عمدتاً برای کنترل التهاب پس از جراحی آبمروارید و تسکین خارش ناشی از حساسیت فصلی به کار میرود.
۱. کاهش التهاب بعد از عمل آبمروارید
پس از جراحی آبمروارید، ممکن است واکنش التهابی در بافتهای چشم ایجاد شود. چشمپزشک با توجه به شرایط بیمار، برای کنترل التهاب از داروهای موضعی مختلف، از جمله کتورولاک، استفاده میکند.
کتورولاک میتواند بخشی از برنامه دارویی پس از جراحی باشد؛ اما انتخاب دارو، زمان شروع مصرف و مدت درمان باید توسط جراح مشخص شود.
برای آشنایی بیشتر با این جراحی و مراقبتهای پس از آن، مقاله جراحی آبمروارید یا کاتاراکت را مطالعه کنید.
۲. تسکین خارش ناشی از حساسیت فصلی چشم
یکی دیگر از کاربردهای آکولار ۰٫۵ درصد، کاهش موقت خارش چشم ناشی از التهاب ملتحمه آلرژیک فصلی است.
افرادی که در فصل گردهافشانی گیاهان دچار خارش، قرمزی یا اشکریزش میشوند، ممکن است به درمان دارویی نیاز داشته باشند. البته همه موارد خارش چشم به استفاده از کتورولاک نیاز ندارند و انتخاب داروی مناسب به علت علائم بستگی دارد.
برای بررسی سایر داروهای مورد استفاده در آلرژی چشمی، میتوانید مقاله قطره چشم آزلاستین و کاربرد آن در حساسیت چشم را نیز بخوانید.
۳. کنترل التهاب در سایر شرایط چشمی
گاهی چشمپزشک با توجه به شرایط خاص بیمار، از فرآوردههای کتورولاک در برنامه درمانی مرتبط با سایر اقدامات چشمی استفاده میکند. کاربردها و رژیم مصرف برخی برندها و غلظتهای دیگر کتورولاک با آکولار ۰٫۵ درصد تفاوت دارد.
بنابراین مصرف این قطره پس از لیزر چشم یا سایر جراحیها نباید بدون دستور مستقیم پزشک انجام شود.
مقدار و نحوه مصرف قطره چشم کتورولاک
مقدار مصرف قطره کتورولاک بر اساس علت تجویز و نوع فرآورده تعیین میشود. جدول زیر رژیم مصرف درجشده در اطلاعات رسمی آکولار ۰٫۵ درصد را نشان میدهد و جایگزین نسخه پزشک نیست.
| علت تجویز | مقدار مصرف درجشده در برچسب دارو | مدت درمان |
|---|---|---|
| التهاب پس از جراحی آبمروارید | یک قطره در چشم جراحیشده، چهار بار در روز | شروع از ۲۴ ساعت پس از جراحی و ادامه طی دو هفته نخست پس از عمل |
| خارش ناشی از آلرژی فصلی چشم | یک قطره در چشم مبتلا، چهار بار در روز | طبق نظر پزشک و وضعیت علائم آلرژیک |
روش صحیح استفاده از قطره کتورولاک
رعایت روش صحیح چکاندن قطره چشم، به مصرف مناسب دارو و کاهش خطر آلودگی محلول کمک میکند.
- پیش از مصرف، دستهای خود را با آب و صابون بشویید.
- نام، غلظت و تاریخ انقضای دارو را بررسی کنید.
- سر خود را کمی به عقب ببرید و به سمت بالا نگاه کنید.
- پلک پایین را بهآرامی پایین بکشید تا فضای کوچکی ایجاد شود.
- بدون تماس نوک قطرهچکان با چشم، پلک یا پوست، یک قطره در این فضا بچکانید.
- چشم را بهآرامی ببندید و از فشار دادن یا مالیدن آن خودداری کنید.
- برای کاهش ورود دارو به مجرای اشکی، میتوانید گوشه داخلی چشم را حدود یک دقیقه بهآرامی فشار دهید.
- درب بطری را پس از استفاده محکم ببندید.
اگر همزمان چند نوع قطره چشمی مصرف میکنید، معمولاً باید حداقل پنج دقیقه بین آنها فاصله بگذارید. درباره ترتیب مصرف قطره و پماد چشمی از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرید.
اگر یک نوبت مصرف قطره فراموش شد چه کنیم؟
اگر مصرف یک نوبت را فراموش کردید، معمولاً میتوانید بهمحض یادآوری از دارو استفاده کنید؛ مگر اینکه زمان نوبت بعدی نزدیک باشد. در این صورت از نوبت فراموششده صرفنظر کرده و برنامه معمول را ادامه دهید.
برای جبران نوبت فراموششده، مقدار مصرف را دو برابر نکنید.

عوارض قطره چشم کتورولاک چیست؟
مانند سایر داروهای چشمی، کتورولاک ممکن است باعث بروز عوارض جانبی شود. بسیاری از این عوارض خفیف و گذرا هستند؛ بااینحال بعضی علائم به بررسی فوری چشمپزشکی نیاز دارند.
در مطالعات مربوط به فرآوردههای چشمی کتورولاک، سوزش و گزگز موقت هنگام چکاندن قطره از شایعترین عوارض گزارششده بوده است.
| نوع عارضه | علائم احتمالی | اقدام پیشنهادی |
|---|---|---|
| شایع | سوزش یا گزگز کوتاهمدت پس از مصرف | در صورت خفیف و گذرا بودن، وضعیت را زیر نظر داشته باشید؛ اگر شدید یا مداوم بود با پزشک تماس بگیرید. |
| سایر عوارض گزارششده | قرمزی، خارش، تحریک چشم، تورم، درد یا تاری دید | در صورت ادامه یا تشدید علائم، معاینه پزشکی لازم است. |
| عوارض جدی و نادر | آسیب سطح قرنیه، زخم یا نازک شدن قرنیه | مصرف را متوقف کنید و فوراً برای معاینه چشمپزشکی اقدام کنید. |
| واکنش حساسیتی شدید | تورم شدید، مشکلات تنفسی یا علائم حساسیت عمومی | مصرف را قطع کرده و فوراً خدمات اورژانسی دریافت کنید. |
چه زمانی پس از مصرف کتورولاک باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
اگر هنگام مصرف این دارو با هر یک از علائم زیر مواجه شدید، احتمال وجود مشکل جدی چشمی باید بررسی شود:
- درد شدید یا درد رو به افزایش چشم
- کاهش ناگهانی بینایی یا تاری دید مداوم
- حساسیت شدید به نور
- قرمزی قابلتوجه همراه با درد
- ترشحات غیرطبیعی یا علائم مشکوک به عفونت چشم
- تورم شدید پلک یا علائم حساسیت دارویی
این نشانهها لزوماً ناشی از کتورولاک نیستند؛ اما بهویژه پس از جراحی چشم نباید نادیده گرفته شوند. در چنین شرایطی، مصرف قطره را تا دریافت راهنمایی پزشکی ادامه ندهید و فوراً معاینه شوید.
موارد منع مصرف و احتیاط قطره کتورولاک
مهمترین مورد منع مصرف قطعی آکولار، حساسیت شناختهشده به ترکیبات آن است. علاوه بر این، برخی بیماریها یا شرایط جسمی باعث میشوند مصرف دارو به نظارت بیشتری نیاز داشته باشد.
| شرایط بیمار | دلیل اهمیت | توصیه |
|---|---|---|
| حساسیت به ترکیبات کتورولاک | احتمال واکنش حساسیتی | از مصرف دارو خودداری کنید و پزشک را مطلع سازید. |
| سابقه حساسیت به آسپرین یا NSAIDها | احتمال حساسیت متقاطع یا تشدید آسم | حتماً پیش از مصرف با پزشک مطرح شود. |
| دیابت یا آرتریت روماتوئید | افزایش احتمال بعضی مشکلات قرنیه | مصرف تحت نظارت چشمپزشک |
| خشکی شدید چشم یا آسیب قرنیه | احتمال اختلال در ترمیم سطح چشم | ارزیابی قرنیه پیش از مصرف ضروری است. |
| اختلال خونریزی یا مصرف داروهای ضدانعقاد | احتمال افزایش خونریزی در برخی شرایط، بهویژه حوالی جراحی | اطلاعرسانی درباره تمام داروها به پزشک |
| بارداری یا شیردهی | محدودیت اطلاعات ایمنی و ملاحظات مربوط به بارداری | مصرف فقط پس از بررسی پزشک؛ در اواخر بارداری باید از آن اجتناب شود. |
| جراحی پیچیده یا تکراری چشم | افزایش احتمال عوارض سطح قرنیه | پیروی دقیق از برنامه درمانی و مراجعات پس از جراحی |
مصرف کتورولاک در بارداری و شیردهی
اطلاعات بالینی کافی درباره ایمنی قطره کتورولاک در زنان باردار وجود ندارد. به دلیل تأثیر احتمالی داروهای مهارکننده پروستاگلاندین بر دستگاه قلبیعروقی جنین، مصرف آکولار در اواخر بارداری باید اجتناب شود.
در دوران شیردهی نیز اطلاعات کافی درباره ورود کتورولاک موضعی چشم به شیر مادر وجود ندارد. بنابراین در هر دو شرایط، تصمیم به مصرف باید با نظر پزشک گرفته شود.

تداخل دارویی قطره چشم کتورولاک
اگرچه قطره کتورولاک بهصورت موضعی استفاده میشود، مصرف همزمان آن با بعضی داروها یا وجود برخی بیماریها میتواند به بررسی دقیقتری نیاز داشته باشد.
مصرف همزمان با داروهای رقیقکننده خون
داروهایی مانند وارفارین، دابیگاتران، کلوپیدوگرل و سایر داروهای مؤثر بر انعقاد خون باید به پزشک معالج اطلاع داده شوند؛ زیرا استفاده از داروهای ضدالتهابی چشمی در بعضی شرایط ممکن است با افزایش خطر خونریزی همراه باشد.
این موضوع به معنای ممنوعیت قطعی استفاده همزمان از همه این داروها نیست. همچنین بیمار نباید داروهای قلبی یا ضدانعقاد تجویزشده خود را بدون هماهنگی با پزشک قطع کند.
مصرف همزمان با کورتونهای چشمی
در برخی بیماران، چشمپزشک قطره کتورولاک را همراه با قطرههای کورتونی تجویز میکند. بااینحال مصرف همزمان داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی و کورتونهای موضعی ممکن است احتمال تأخیر در ترمیم بافت چشم را افزایش دهد.
برای آشنایی با گروه دیگری از داروهای ضدالتهابی چشمی، مطلب قطره چشم دگزامتازون را مطالعه کنید.
مصرف همزمان با سایر قطرههای ضدالتهابی
استفاده خودسرانه از دو قطره ضدالتهابی غیراستروئیدی، مانند کتورولاک و دیکلوفناک، توصیه نمیشود. انتخاب یک یا چند دارو باید بر اساس تشخیص و برنامه درمانی پزشک باشد.
تفاوت قطره کتورولاک با سایر قطرههای چشمی
قطرههای چشمی ممکن است برای بیماریهای متفاوتی استفاده شوند، حتی اگر بعضی از علائمی که کاهش میدهند مشابه باشد. مقایسه زیر به شناخت تفاوت گروههای دارویی کمک میکند.
| نام قطره | گروه دارویی | کاربرد اصلی |
|---|---|---|
| کتورولاک | ضدالتهاب غیراستروئیدی | التهاب پس از جراحی آبمروارید و خارش آلرژیک فصلی |
| دیکلوفناک | ضدالتهاب غیراستروئیدی | کنترل التهاب در برخی شرایط جراحی یا درمانی چشم |
| دگزامتازون | کورتیکواستروئید | کنترل التهاب در شرایط مشخص پزشکی |
| آزلاستین | آنتیهیستامین | کاهش علائم حساسیت چشمی |
| افلوکساسین | آنتیبیوتیک | درمان عفونتهای باکتریایی حساس به دارو |
برای آشنایی با تفاوت داروهای ضدالتهابی میتوانید مطلب قطره چشم دیکلوفناک را بررسی کنید. همچنین اگر درباره داروهای درمان عفونت چشم سؤال دارید، مقاله قطره چشم افلوکساسین اطلاعات مرتبطی ارائه میدهد.
هیچکدام از این داروها نباید صرفاً به دلیل شباهت کاربرد، جایگزین یکدیگر شوند.
نحوه نگهداری قطره چشم کتورولاک
نگهداری صحیح دارو به حفظ کیفیت محلول و کاهش احتمال آلودگی کمک میکند. شرایط نگهداری ممکن است میان برندها متفاوت باشد و باید بروشور همان محصول ملاک قرار گیرد.
- دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید.
- برای فرآورده آکولار ۰٫۵ درصد، دمای نگهداری توصیهشده ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است.
- بطری را از نور مستقیم و شرایط نامناسب محیطی دور نگه دارید.
- اجازه ندهید سر قطرهچکان با چشم، پلک یا سطوح دیگر تماس پیدا کند.
- تاریخ بازکردن بطری را یادداشت کنید.
- پس از پایان مهلت مصرف درجشده در بروشور یا روی بسته، دارو را دور بیندازید.
- اگر محلول تغییر رنگ داده، آلوده شده یا وضعیت آن مشکوک است، از مصرف آن خودداری کنید.
برای بسیاری از قطرههای چشمی چنددوزی، دورریختن محصول پس از حدود چهار هفته از بازشدن توصیه میشود؛ اما این مدت برای تمام فرآوردهها یکسان نیست. در نتیجه، دستور شرکت سازنده یا داروساز اولویت دارد.
نکات مهم هنگام مصرف آکولار بعد از جراحی چشم
اگر قطره کتورولاک پس از عمل چشم تجویز شده است، رعایت دستورهای اختصاصی جراح اهمیت ویژهای دارد. برخی عوارض دارو و عوارض احتمالی جراحی ممکن است علائم مشابه داشته باشند.
- دارو را مطابق زمانبندی نسخه استفاده کنید.
- بدون تأیید پزشک، دوره درمان را طولانیتر نکنید.
- از مالیدن چشم یا تماس قطرهچکان با سطح چشم خودداری کنید.
- در صورت مصرف چند قطره، فاصله زمانی تجویزشده را رعایت کنید.
- تا زمانی که پزشک اجازه نداده است از لنز تماسی استفاده نکنید. آکولار نباید هنگام قرارداشتن لنز در چشم چکانده شود.
- معاینههای بعد از عمل را حتی در صورت بهبود علائم جدی بگیرید.

سؤالات متداول درباره قطره چشم کتورولاک
آیا قطره کتورولاک برای قرمزی چشم مناسب است؟
کتورولاک ممکن است در بعضی بیماریهای التهابی به کاهش علائم کمک کند؛ اما قرمزی چشم علتهای مختلفی مانند خشکی، حساسیت، عفونت یا آسیب قرنیه دارد. بنابراین نباید آن را بهعنوان داروی عمومی رفع قرمزی چشم خودسرانه مصرف کرد.
قطره آکولار برای چه بیماریهایی تجویز میشود؟
آکولار ۰٫۵ درصد برای درمان التهاب پس از جراحی آبمروارید و تسکین موقت خارش ناشی از حساسیت فصلی چشم تأیید شده است. سایر موارد استفاده باید بر اساس تشخیص پزشک و نوع فرآورده باشد.
آیا قطره کتورولاک باعث تاری دید میشود؟
تاری دید از عوارض گزارششده این دارو است. اگر تاری دید موقت ایجاد شد، تا برطرفشدن آن رانندگی نکنید. تاری دید شدید، ادامهدار یا همراه با درد نیازمند بررسی فوری است.
آیا قطره کتورولاک حاوی کورتون است؟
خیر. کتورولاک از گروه ضدالتهابهای غیراستروئیدی است و کورتون محسوب نمیشود. بااینحال مانند سایر داروهای چشمی میتواند عوارض مهمی داشته باشد.
قطره کتورولاک را چند روز باید استفاده کرد؟
مدت مصرف به علت تجویز و غلظت دارو بستگی دارد. برای آکولار ۰٫۵ درصد در درمان التهاب پس از جراحی آبمروارید، رژیم درجشده در برچسب دارو از ۲۴ ساعت پس از عمل تا پایان دو هفته نخست است. نسخه پزشک معالج باید ملاک قرار گیرد.
آیا میتوان کتورولاک را همراه قطره آنتیبیوتیک مصرف کرد؟
در بعضی برنامههای درمانی، پزشک کتورولاک را همراه آنتیبیوتیک چشمی تجویز میکند. در این شرایط رعایت فاصله حداقل پنج دقیقه میان قطرهها اهمیت دارد.
آیا استفاده طولانیمدت از کتورولاک خطرناک است؟
مصرف طولانیتر از مدت توصیهشده، بهویژه پس از جراحی، ممکن است احتمال مشکلات سطح قرنیه را افزایش دهد. از تمدید خودسرانه دارو خودداری کنید.
آیا قطره کتورولاک عفونت چشم را درمان میکند؟
خیر. کتورولاک آنتیبیوتیک نیست و برای از بین بردن عامل عفونت باکتریایی طراحی نشده است. در صورت مشکوکبودن به عفونت، تشخیص و انتخاب درمان مناسب باید توسط پزشک انجام شود.
جمعبندی
قطره چشم کتورولاک یا آکولار یکی از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی است که میتواند برای کنترل التهاب پس از جراحی آبمروارید و کاهش موقت خارش آلرژیک فصلی چشم استفاده شود. این دارو با مهار تولید پروستاگلاندینها به کاهش واکنش التهابی کمک میکند.
با وجود اثربخشی در موارد تجویزشده، رعایت مقدار و مدت مصرف اهمیت زیادی دارد. سوزش موقت از عوارض شناختهشده دارو است و در بعضی بیماران، بهویژه افراد دارای مشکلات قرنیه یا سابقه جراحی پیچیده، خطر عوارض جدیتری وجود دارد.
اگر پس از مصرف قطره با درد، کاهش دید یا علائم غیرمعمول مواجه شدید، برای بررسی علت به چشمپزشک مراجعه کنید. در کلینیک چشمپزشکی چشمخانه، ارزیابی وضعیت چشم و انتخاب درمان مناسب بر اساس معاینه و تشخیص پزشک انجام میشود.
منابع علمی
اطلاعات دارویی این مقاله با استفاده از منابع زیر تهیه شده است:
این محتوا صرفاً برای افزایش آگاهی عمومی تهیه شده است و جایگزین معاینه، تشخیص یا تجویز چشمپزشک نیست.





ما را در تجربیات خود سهیم کنید
تمایل دارید شما نیز بخشی از این بحث باشید؟سوالات خود را مطرح کنید!